The Enforcers: de drie handlangers die Spider-Man in 1964 versloegen

Je onthoudt de schurken met krachten — Green Goblin, Doctor Octopus, Venom. Je vergeet dat de interessantste tegenstanders van Spider-Man in zijn beginjaren drie kerels in een net pak waren, zonder ook maar één bovenmenselijke gave.

Hier lees je wie ze zijn, waarom ze zestig jaar later nog steeds werken, en wat een recente film stiekem van hen heeft geleend.

Wie zijn The Enforcers

Drie mannen, drie specialiteiten, geen enkele superkracht. Dat is het hele concept.

Fancy Dan

De kleinste van de drie, en de gevaarlijkste van dichtbij. Als expert in vechtsporten compenseert hij zijn lengte met een snelheid en een techniek waarmee hij tegenstanders van het dubbele gewicht omverwerpt.

Zijn bijnaam komt van zijn verzorgde kleding en van zijn manier van vechten — zuinig, precies, bijna gechoreografeerd. Hij is het tactische brein van het trio.

Montana

De lassospecialist. Een wapen dat op papier belachelijk lijkt, en dat geducht blijkt tegen een tegenstander wiens hele strategie op beweging berust.

Hij is het enige groepslid dat de belangrijkste troef van Spider-Man rechtstreeks kan uitschakelen: hij probeert hem niet te raken, hij probeert hem vast te zetten. Zijn burgernaam, Jackson Brice, krijgt een onverwacht vervolg in de bioscoop.

Ox

Brute kracht. Raymond Bloch is een kolos die geen enkele techniek nodig heeft, en zijn functie in de groep is simpel: klappen opvangen en uitdelen terwijl de twee anderen manoeuvreren.

Hij staat voor wat Spider-Man moeiteloos zou moeten verslaan — en juist daarom zetten de schrijvers hem in, door hem met de twee anderen te combineren.

Hun eerste verschijning, en de nederlaag van Spider-Man

Het trio debuteert in maart 1964, in het tiende nummer van de reeks, geschreven door Stan Lee en getekend door Steve Ditko.

De context

In die tijd wordt de New Yorkse onderwereld geleid door een gemaskerde figuur die de Big Man wordt genoemd en van wie niemand de identiteit kent. The Enforcers zijn zijn gewapende arm.

De onthulling aan het slot — de Big Man is in werkelijkheid een journalist van de Daily Bugle, een collega van Peter Parker — is een van de eerste grote wendingen van de reeks. We werken die uit in ons artikel over de Crime Master en de opvolging van de Big Man, en de krant zelf in de Daily Bugle.

Wat het gevecht onvergetelijk maakt

Spider-Man verliest. Drie gewone mannen jagen een tegenstander die meerdere tonnen kan tillen op de vlucht, omdat ze hem niet frontaal aanvallen: ze pakken hem gecoördineerd vanuit drie verschillende hoeken.

Dat is een schrijfles. Een te machtige held wordt saai zodra je er kracht tegenover zet. Hij wordt pas weer interessant als je hem iets anders tegenover zet: methode.

De terugkeer

Het trio keert in de eerste jaren meerdere keren terug, met name in de nummers 14, 18 en 19. Het is een van de meest aanwezige terugkerende dreigingen uit de begintijd, ruim voordat de catalogus van schurken met krachten zich vult.

Waarom ze werken zonder krachten

Dat is de interessante vraag, en het antwoord verklaart waarom het concept heeft overleefd.

Ze buiten een structurele zwakte uit

Het spinnenzintuig van Spider-Man waarschuwt hem voor een dreiging en voor de richting ervan. Tegen één tegenstander is dat beslissend. Tegen drie gelijktijdige aanvallen uit drie richtingen wordt het signaal onleesbaar.

The Enforcers zijn, zonder het te weten, de eerste demonstratie van een grens van het personage die zestig jaar lang opnieuw benut zal worden — ook door veel machtigere groepen zoals de Sinister Six.

Ze verankeren het verhaal in de werkelijkheid

Een held die alleen monsters bevecht, zweeft uiteindelijk buiten de wereld. The Enforcers herinneren eraan dat Peter Parker in een stad woont waar misdaad in de eerste plaats een zaak is van gangsters, afpersing en afrekeningen.

Dat register nemen de grote figuren van de georganiseerde misdaad later over, van Kingpin tot Tombstone en Hammerhead.

Ze kunnen niet winnen, en toch komen ze terug

Geen van de drie heeft ambities van verovering of persoonlijke wraak. Het zijn werknemers. Ze incasseren, ze verliezen, ze wisselen van baas en ze beginnen opnieuw.

Juist dat volledige gebrek aan grootsheid maakt hen geloofwaardig — en duurzaam.

Van baas naar baas

Hun loopbaan leest als een geschiedenis van de New Yorkse georganiseerde misdaad, gezien van onderaf.

Ze beginnen in dienst van de Big Man. Na zijn val gaan ze van de ene werkgever naar de andere, meebewegend met de herschikkingen van de onderwereld, en ze belanden onder meer in dienst van Kingpin wanneer die de stad in handen krijgt.

Ook de samenstelling van de groep verandert: Ox sterft en wordt vervangen, er komen naargelang het tijdvak nieuwe leden bij, en de naam zelf wordt door andere ploegen overgenomen. Het oorspronkelijke trio blijft de referentieversie.

Die lange levensduur dankzij ondergeschiktheid is een bijzonderheid. De meeste schurken uit dit universum willen zélf de baas worden; zij nemen genoegen met het wisselen van baas, en juist daardoor overleven ze de decennia. Het volledige overzicht staat in onze gids over de vijanden van Spider-Man.

De Big Man, of de beste wending uit de begintijd

Je kunt niet over The Enforcers praten zonder terug te komen op hun opdrachtgever, want hij is degene die de aflevering al haar draagwijdte geeft.

Een baas die niemand ziet

De Big Man leidt de New Yorkse onderwereld achter een masker, zonder dat de politie of de pers weet wie hij is. Hij geeft zijn bevelen aan The Enforcers, int het geld en blijft de hele aflevering onzichtbaar.

De onthulling

Het gaat om een journalist van de Daily Bugle — een collega die Peter Parker elke dag op de gangen van de redactie tegenkomt. De meest gezochte crimineel van de stad werkt op drie meter van Spider-Man zonder dat die iets vermoedt.

Het is het eerste grote gebruik van een principe dat een handtekening van de reeks wordt: de dreiging komt niet van elders, ze komt uit de directe omgeving van de held. Je vindt het terug bij Harry Osborn, bij Norman, bij de helft van de catalogus.

Wat dat verandert voor The Enforcers

Die onthulling tilt hen van de status van simpele bruten naar die van onderdelen van een opzet. Zij zijn niet de vijand: zij zijn het scherm dat verhindert dat je de vijand ziet.

Daarin zit hun hele verhalende nut. Ze houden de held bezig terwijl het echte verhaal zich elders afspeelt — en dat is een rol die geen enkele schurk met krachten kan vervullen, want een schurk met krachten wordt onvermijdelijk zelf het onderwerp.

Het trio vandaag

Wat blijft er van hen over in hedendaagse verhalen?

De naam duikt geregeld weer op, toegepast op opnieuw samengestelde ploegen die nog maar weinig met het origineel te maken hebben. Het is een generiek etiket geworden voor een squadron zware jongens in dienst van een misdaadbaas.

Het oorspronkelijke trio hoort bij een welbepaalde periode — die waarin Spider-Man een scholier was die overvallers bevocht voordat hij goden bevocht. Het vandaag herlezen betekent een personage terugvinden op de schaal van zijn eigen wijk, iets wat ons dossier over Peter Parker in de context van zijn hele traject plaatst.

Daarom zijn ze ook interessant voor adaptaties. Een scenarist die een jonge Spider-Man in een echte stad wil verankeren, heeft geen kosmische god nodig: hij heeft drie kerels nodig die kunnen vechten en die iemand gehoorzamen.

De erfenis in de bioscoop

Het detail dat bijna niemand opmerkt.

In de film uit 2017 over het begin van het personage in het MCU heet een van de handlangers van de antagonist Jackson Brice. Dat is de burgernaam van Montana, en het personage hanteert kort de uitrusting die van hem de eerste Shocker van de film maakt, voordat hij wordt uitgeschakeld.

De film presenteert hem nergens als een Enforcer en noemt de naam van de groep nooit. Maar de ontlening is duidelijk voor wie de comics kent — en ze laat zien hoe adaptaties putten uit de bijfiguren van de jaren zestig om hun universum te bevolken.

We komen op deze film terug in ons artikel over Homecoming, en op het personage dat hij bekend heeft gemaakt in onze fiche over Shocker.

Wat The Enforcers hebben ingeluid

Drie dingen, die sindsdien allemaal zijn overgenomen.

Om te beginnen de gecoördineerde groep als antwoord op een te snelle held. Dat is de matrix van alle schurkenteams die zullen volgen.

Vervolgens de tegenstander zonder krachten die geloofwaardig blijft. Zonder hen zou er in dit universum waarschijnlijk geen plaats zijn voor de puur criminele figuren die vandaag het zout van de stadsverhalen vormen.

Tot slot de verborgen opdrachtgever. The Enforcers zijn nooit de echte dreiging: ze wijzen naar iemand anders, in de schaduw. Die structuur — de uitvoerders verslaan om bij de baas uit te komen — is het standaard verhaalschema geworden van een heel deel van de reeks.

Hoe je drie gewone mannen verslaat

De manier waarop Spider-Man hen uiteindelijk verslaat, is net zo leerzaam als zijn eerste nederlaag.

Ze uit elkaar halen

Zolang de drie bij elkaar blijven, dekken ze alle hoeken af en wijst het spinnenzintuig nergens meer bruikbaars naar. Geïsoleerd wordt ieder van hen weer wat hij is: een man zonder krachten tegenover iemand die een auto kan optillen.

Dat is de enige strategie die werkt, en ze steunt op het terrein in plaats van op kracht — de gangen, de daken en de dode hoeken gebruiken om hen nooit alle drie tegelijk te hoeven bevechten.

Nooit hard slaan

Een punt dat zelden wordt benoemd: tegenover menselijke tegenstanders moet Spider-Man elke klap met uiterste precisie doseren. Een verkeerd afgestemde stoot slaat hen niet buiten westen, die doodt hen.

Die gevechten zijn voor hem dus paradoxaal genoeg lastiger dan die tegen gepantserde tegenstanders, waar hij zonder nadenken kan slaan. Het is een beperking die je terugvindt in al zijn confrontaties met de georganiseerde misdaad.

De keten opklimmen

En vooral: hen verslaan lost niets op. Ze zijn vervangbaar, en de opdrachtgever rekruteert de week erop drie andere mannen. De overwinning heeft alleen zin als ze naar de baas leidt — waardoor de aflevering eerder een onderzoek wordt dan een gevecht.

Drie archetypen die school hebben gemaakt

De samenstelling van het trio is niet willekeurig. Het is een formule, en die is sindsdien ontelbare keren gekopieerd.

De technicus

Klein, snel, precies. Hij compenseert het gebrek aan kracht met beheersing. Dit is het archetype dat de groep onvoorspelbaar maakt, want hij is de enige die iemand kan verrassen die sterker is dan hij.

De specialist

Degene met een uniek wapen of een unieke vaardigheid, ontworpen om één bepaald voordeel van de tegenstander uit te schakelen. Hij probeert niet alleen te winnen: hij creëert de opening die de anderen benutten.

De muur

De massa. Hij denkt niet, hij absorbeert. Zijn functie is de aandacht van de held opeisen terwijl de twee anderen werken — en hij is bijna altijd de eerste die uitvalt.

Technicus, specialist, muur: die verdeling vind je terug in bijna alle teams van bijfiguren uit het universum, tot in de grote formaties zoals de terugkeer van de Sinister Six.

Waarom we hen zijn vergeten

Zo’n bepalende groep zou beroemd moeten zijn. Drie redenen verklaren waarom dat niet zo is.

Om te beginnen de concurrentie. In dezelfde jaren duiken Green Goblin, Doctor Octopus, Vulture, Electro en Kraven op. Drie mannen in een net pak maken daartegen geen enkele kans om in het geheugen te blijven.

Vervolgens het gebrek aan visuele identiteit. Een cowboyhoed, een aansluitend pak en een grote kerel: niets wat een memorabel silhouet oplevert, in een tijd waarin juist dát een cover verkoopt.

Tot slot het gebrek aan motivatie. De schurken die je onthoudt hebben een obsessie — een wraak, een theorie, een waanzin. The Enforcers hebben een salaris. Dat maakt hen realistisch, en dat maakt hen ook vergetelijk.

Dat doet niets af aan hun rol: ze hebben een mechaniek neergezet die de beroemdste schurken nog altijd hergebruiken.

De vragen die je jezelf stelt

Hebben The Enforcers krachten?

Geen enkele. Dat is precies hun definitie. Vechtvaardigheden, beheersing van de lasso en een uitzonderlijke maar menselijke lichaamskracht — meer niet.

Hebben ze Spider-Man ooit verslagen?

Ja, meteen bij hun eerste verschijning. Dat is zelfs de inzet van hun openingsaflevering, en de reden waarom ze indruk maakten op de lezers van toen.

Met hoeveel zijn ze?

Oorspronkelijk met drie. De samenstelling is door de decennia heen gewijzigd, met vervangingen en nieuwe rekruten, maar het oorspronkelijke trio blijft de referentieformatie.

Hebben ze een band met de Sinister Six?

Nee, het zijn twee tegengestelde logica’s. De Sinister Six verenigt schurken met krachten die elk hun eigen agenda hebben, wat de groep instabiel maakt. The Enforcers zijn gecoördineerde werknemers, wat hen tactisch veel doeltreffender maakt — en veel minder spectaculair.

Komen ze voor in de videogames?

Recente adaptaties geven de voorkeur aan de New Yorkse georganiseerde misdaad als geheel, eerder dan aan dit trio in het bijzonder. Hun invloed voel je, hun naam veel minder.

Waar begin je met lezen?

Bij de allereerste nummers van de reeks, verkrijgbaar in de bundels over het begin van het personage. Onze gids met comics om goed te beginnen wijst de meest toegankelijke uitgaven aan.

Wat je moet onthouden

Drie mannen zonder krachten, elk met één specialiteit, en één methode: van meerdere kanten tegelijk aanvallen om het spinnenzintuig van Spider-Man te verzadigen. Ze versloegen hem in 1964 en het principe werkt nog steeds.

En als je maar één ding onthoudt: ze zijn bedacht als figuranten, en uiteindelijk hebben ze bepaald hoe je een schurkengroep schrijft.

Ze hebben geen ambitie, geen tragedie, geen lot. Precies dat maakt hen nuttig: ze herinneren eraan dat het echte decor van dit personage geen laboratorium of andere dimensie is, maar een stad waar kerels in pak betaald worden om benen te breken.