Spider-Man: Brand New Day — alle easter eggs en verborgen verwijzingen

Een Spider-Man-film kijk je twee keer. De eerste keer voor het verhaal, de tweede keer voor wat er in het decor rondslingert. Brand New Day vormt daarop geen uitzondering, en drijft het spel zelfs verder dan zijn voorgangers: de gespecialiseerde pers telde er daags na de release al enkele tientallen, en sommige verwijzingen vragen om een kennis van de comics die de film zelf nooit expliciet opeist.

We hebben de veertien uitgekozen die echt iets toevoegen — die een personage verhelderen, een eerdere film verlengen of een richting aankondigen. Let op: hierna gaan we in op concrete scènes. Heb je de film nog niet gezien, houd dan liever de lijst van wat je vooraf gezien moet hebben bij de hand.

Twee comicscovers die shot voor shot zijn nagemaakt

De meest doorwrochte verwijzing van de film gaat bijna onopgemerkt voorbij. In de openingsmontage worden twee historische covers beeld voor beeld gereconstrueerd. De eerste is die van Amazing Fantasy #15, de allereerste verschijning van Spider-Man in 1962: Spider-Man zwiert weg met een boef onder de arm, exact in de compositie van de originele cover. De tweede komt uit Amazing Spider-Man #134.

Die keuze is niet vrijblijvend. Amazing Fantasy #15 nabootsen in een film die Brand New Day heet, is een intentie ondertekenen: we beginnen opnieuw. De filmtitel komt zelf uit een comicsverhaallijn die het personage op nul zette, en deze opening zegt dat visueel voordat het scenario het uitlegt.

Amazing Spider-Man #134: waarom precies deze cover

Bij de keuze van de tweede cover is het de moeite waard even stil te staan, want hij is niet decoratief. Amazing Spider-Man #134, verschenen in 1974, is het nummer dat Tarantula introduceert — Anton Miguel Rodriguez, de huurling met vergiftigde sporen aan zijn laarzen.

En laat Tarantula nu net een van de tegenstanders in Brand New Day zijn. De cover van zijn eerste verschijning nabouwen in de openingsmontage is het personage aankondigen nog voor het ten tonele komt, en dan alleen voor de lezers die het plaatje herkennen. De film licht dat gebaar nooit toe: hij zet het neer en gaat verder.

Dat is tekenend voor de algemene werkwijze. Waar de cover van Amazing Fantasy #15 een voor iedereen leesbare intentieverklaring is, is die van #134 een signaal gericht aan een deel van het publiek. Beide staan in dezelfde sequentie, wat veel zegt over de dubbele lezing die wordt nagestreefd. Over het personage zelf schreven we uitgebreid wie Tarantula is en wat de film met hem doet, en de complete schurkengalerij van de film plaatst iedereen in het geheel.

Gen’s Pizza en “Peter 2”: twee groeten aan het Raimi-tijdperk

De Gen’s Pizza die in beeld komt — rode letters, witte achtergrond, rond logo — kalkeert de Joe’s Pizza uit Spider-Man 2 na, die waar Peter onder het bevel van meneer Aziz te laat pizza’s bezorgde. De film blijft er niet bij stilstaan, maar de compositie ligt te dicht in de buurt om toevallig te zijn.

De tweede groet is verbaal. Terwijl hij leert zijn organische web te beheersen, noemt Peter “Peter 2” — de bijnaam van de Spider-Man van Tobey Maguire in No Way Home, en de enige van de drie die zijn web op natuurlijke wijze aanmaakt. Een repliek van een paar woorden die en passant bevestigt dat Peter zich zijn twee tegenhangers perfect herinnert, ook al is hij zelf door de hele wereld vergeten.

Cosplaykostuum – Spider-Man Brand New Day

De Fresh Start uit de film, het pak dat je ziet in de nagemaakte shots van Amazing Fantasy. Integrale snit, voor wie het kostuum van de vertoning wil.

Bekijk het product — € 109,90

Bruce Banner, professor aan Empire State University

De verschijning van Bruce Banner als professor is meer dan een Avengers-cameo. De instelling waar hij lesgeeft, Empire State University, is in de comics al sinds Amazing Spider-Man #31 de universiteit van Peter Parker. Daar ontmoet Peter Harry Osborn en Gwen Stacy, en die plek geeft jarenlang structuur aan de verhalen.

Banner op de ESU zetten doet dus twee dingen tegelijk: het introduceert een belangrijk comicsdecor dat het MCU nooit eerder voor Spider-Man gebruikte, en het geeft Peter een wetenschappelijke mentor in een film waarin hij nu juist alleen staat. Op dat punt is het contrast met de Peter uit Homecoming, omringd en begeleid, treffend.

“Not again”: wanneer Banner Age of Ultron oproept

Nog altijd bij Banner. Nadat hij bevrijd is van de mentale controle van Jean Grey, laat hij een berustend “not again” vallen. De repliek verwijst naar Avengers: Age of Ultron, waar Wanda Maximoff zijn geest al eens manipuleerde en zo de meest verwoestende episode uit zijn carrière ontketende.

Het is een continuïteitsgrap, maar er zit informatie in: in het MCU is het al eerder gebeurd dat iemands hoofd door een telepaat werd omgedraaid, en Banner houdt daar duidelijk een pijnlijke herinnering aan over. Zo plaatst de film de krachten van Jean op een schaal die de kijker kent, zonder ze te moeten uitleggen.

Ned noemt Yelena “the Black Widow”, en dat is een primeur

Wanneer Ned Leeds midden in een videogesprek tussen Spider-Man en Yelena Belova binnenvalt, stelt hij haar voor als “the Black Widow”. Ogenschijnlijk onschuldig — behalve dan dat het de eerste keer is in het hele MCU dat Yelena officieel met die titel wordt aangeduid.

Met een repliek van een bijfiguur bevestigt de film dus dat zij de mantel van haar zus heeft overgenomen. Voor alles wat haar aanwezigheid verder inhoudt, bespraken we haar twee scènes en haar weigering van de Avengers apart.

Spider-Man kostuum – Tobey Maguire

Het pak dat “Peter 2” draagt, hetzelfde dat de Gen’s Pizza indirect groet. De Raimi-versie, voor de fans van het eerste uur.

Bekijk het product — € 99,90

Jean DeWolff, de comicsverwijzing die niemand zag aankomen

Dit is wellicht de diepste knipoog van de film. De politiecommissaris vertolkt door Liza Colón-Zayas heet Jean DeWolff. In de comics is dat personage een essentieel contact van Spider-Man binnen de politie van New York — vaak de enige stem die hem verdedigt wanneer het korps hem als een wetteloze zelfverklaarde rechter beschouwt.

DeWolff introduceren betekent Peter een institutionele bondgenoot geven die hij op het scherm nooit heeft gehad. En voor comicslezers is het een naam vol dubbele bodems, zo markant is haar verhaallijn op papier. De film speelt hier geen van die kaarten uit, maar hij zet de pion wel op het bord.

Die keuze spreekt des te meer omdat de New Yorkse politie altijd een blinde vlek is geweest in de Spider-Man-films. De vorige delen reduceerden haar tot zwaailichten op de achtergrond of tot een vage dreiging. Een commissaris een naam, een gezicht en een positie geven, is een speelveld openen dat het MCU voor dit personage nooit heeft benut — en dat sluit aan bij een film die overal elders liever de pagina’s citeert dan zijn eigen films.

De hanger van MJ, een overblijfsel uit Far From Home

MJ bewaart de gebroken Black Dahlia-hanger die Peter haar in Far From Home gaf, op Tower Bridge. Ze weet niet meer van wie hij komt, want ze herinnert zich hem niet — maar ze heeft hem gehouden.

Het detail is wreed en precies. Het maakt tastbaar wat de spreuk wél en niet heeft gedaan: hij heeft de naam gewist, niet de gehechtheid. Dat is precies de nuance die we uitwerkten in onze analyse over wat MJ zich echt herinnert, en de film levert daar hier een materieel bewijs voor.

Sadie Sink en de schim van Stranger Things

De scène waarin Sadie Sink in slow motion rent, is gebouwd als een rechtstreekse echo van haar beroemdste moment in Stranger Things, dat van Max op Running Up That Hill. Dezelfde kadrering, dezelfde omgang met tijd, dezelfde logica van een personage dat aan een mentale greep wordt ontrukt.

Of het nu een bewuste hommage is of een regiehandtekening, het effect werkt bij het publiek dat haar van die rol kent. Voor wat haar personage werkelijk inhoudt, ontwarden we de vraag rond haar rol en, aan comicszijde, wat de pagina’s echt over Sara Grey zeggen.

E.V., de discrete erfgename van J.A.R.V.I.S.

Peter beschikt voortaan over een kunstmatige assistente die E.V. heet. Het principe, de metgezelstem die in realtime commentaar geeft en bijstaat, stamt rechtstreeks af van J.A.R.V.I.S. en daarna van F.R.I.D.A.Y., de AI’s van Tony Stark — en bij uitbreiding van E.D.I.T.H., die Peter kreeg nagelaten in Far From Home.

De afstamming is even technisch als narratief: ze herinnert eraan dat deze Peter, hoe geïsoleerd ook, de erfgenaam blijft van een lijn ingenieurs. Het pak zelf zet die logica voort, zoals te zien is in de ontleding van het Fresh Start-ontwerp.

Spider-Man pak – No Way Home

Het pak van vóór de spreuk, dat waarvan Brand New Day de gevolgen voortdurend in herinnering brengt. De ontbrekende schakel tussen de twee films.

Bekijk het product — € 99,90

Bewegingen geleend van de game van Insomniac

Tom Holland heeft bevestigd dat verschillende van zijn afwerkingsbewegingen in de gevechten geïnspireerd zijn op Marvel’s Spider-Man van Insomniac. Spelers zullen precieze combo’s herkennen, vooral in de manier waarop een tegenstander aan het eind van een sequentie tegen een muur wordt gekwakt.

Dat is een primeur: tot nu toe ging de invloed de andere kant op, met games die de films kopieerden. Dat de film van de game leent, zegt iets over de plaats die de Insomniac-versie inmiddels inneemt in de verbeelding rond het personage.

De Naruto-poster in de kamer van Ned

In een scène bij Ned thuis is op de achtergrond een poster van Naruto te zien. De knipoog is gericht aan de regisseur zelf, Destin Daniel Cretton, die de liveactionverfilming van de serie moet regisseren.

Het is het soort detail dat in het verhaal strikt genomen nergens toe dient, en dat precies daarom een tweede kijkbeurt rechtvaardigt. Het sluit aan bij de lange traditie van filmploegen die hun nevenprojecten in de decors verstoppen.

De discrete verhaallijnen: MIT en de rest

Meerdere replieken verwijzen naar het traject van Ned en MJ aan MIT, dat in de vorige films werd ingezet. Die vermeldingen brengen geen enkele plotlijn weer op gang, maar ze houden de continuïteit in stand van een wereld waarin het leven zonder Peter is doorgegaan — wat in wezen het onderwerp van de film is.

Andere details zitten aan de kant van de tegenstanders en het institutionele decor. Om te situeren wie wat doet, dekken onze fiche over Damage Control en de gids van de iconische schurken het essentiële.

De valse sporen: wat men de film toeschrijft en er niet in zit

Een cluster verwijzingen trekt automatisch overinterpretaties aan, en de dagen na een release leveren die bij bosjes op. Het loont dus de moeite om te scheiden wat op het scherm staat van wat wordt afgeleid, geëxtrapoleerd of ronduit verzonnen.

Eerste punt: de bestemming van de bus van Jean wordt nooit genoemd. Het shot bestaat, de richting niet. Alles wat over een specifieke instelling circuleert, is een deductie van kijkers, geen informatie die de film geeft.

Tweede, verwant punt: noch Charles Xavier noch enige school wordt getoond. Geen logo, geen gebouw, geen stem. Artikels die een verschijning beschrijven, beschrijven iets wat niet in de bioscoopmontage zit.

Derde punt: er is naar aanleiding van de film geen enkele officiële routekaart gecommuniceerd. De namen van fases en tijdperken die sinds de release rondgaan, komen uit geen enkele studioaankondiging. Ook hier gaat het om het lezen van aanwijzingen, wat een legitieme oefening is — op voorwaarde dat je het niet als een feit presenteert.

Tot slot een nuttige herinnering om de concurrerende lijstjes te sorteren: noch Charlie Cox noch Vincent D’Onofrio komt in deze film voor. De verwijzingen naar het Daredevil-universum lopen uitsluitend via schrijfelementen, niet via gezichten.

Hoe je ze bij een tweede kijkbeurt zelf opspoort

Deze details vallen in vier families uiteen, en ze kennen verandert je manier van kijken. De eerste zijn de shotcomposities: de openingsmontage bundelt het gros van de grafische citaten, met name de twee comicscovers. Dat is de passage om als eerste in de gaten te houden, want hij gaat snel voorbij en zit vol.

De tweede familie zijn de achtergronden. De poster in de kamer van Ned, de universitaire bewegwijzering, de straatuithangborden zoals de Gen’s Pizza: niets wordt onderstreept, alles lijkt decoratief. Ze zijn het makkelijkst te missen en het meest belonend om te vinden.

De derde zijn de replieken. “Peter 2”, “not again”, Yelena voorgesteld als the Black Widow: drie dialoogregels die elk een stuk continuïteitsinformatie dragen, en die je met ondertiteling minder snel mist.

De vierde, ten slotte, zijn de rekwisieten — met op kop de hanger van MJ. Een voorwerp dat je al in een eerdere film hebt gezien en dat zonder commentaar opnieuw opduikt, is bijna altijd bedoeld. De superheldenfilm heeft van die grammatica een volwaardige taal gemaakt, en Brand New Day hanteert ze met meer terughoudendheid dan zijn voorgangers: niets wordt aangedikt, niets wordt aan de kijker uitgelegd.

Wat al die details over de film zeggen

Achter elkaar gezet tekenen deze verwijzingen een duidelijke intentie. De film put uit de comics — Amazing Fantasy #15, Empire State University, Jean DeWolff — eerder dan uit zijn eigen films. Dat is een koerswijziging: de vorige delen citeerden het MCU, deze citeert de pagina’s.

Twee details blijven bewust in de lucht hangen. De bestemming van de bus van Jean wordt op het scherm nooit genoemd, en de film toont noch Xavier noch enige school. Alles wat daarover rondgaat, is interpretatie en niet wat er getoond wordt — en dat weet je maar beter voordat je stellige theorieën leest. Voor de mechaniek van het slot zelf legden we de post-creditsscène en de ontknoping uit, en het bericht V-Max heeft zijn eigen verklaring.

Om het verder te zetten aan de kant van de objecten: de collectie Brand New Day brengt de stukken samen die met de film te maken hebben, de Spider-Man kostuums en pakken dekken alle hier genoemde tijdperken, en de figuren, posters en Spider-Man maskers laten je thuis de galerij reconstrueren die de film citeert. Je kunt ook alle films weer op volgorde zetten vóór een tweede kijkbeurt.