Herinnert MJ zich Peter Parker nog aan het einde van No Way Home?

Het is de vraag die de kijkers achtervolgt sinds de laatste scène van No Way Home : heeft MJ in dat New Yorkse café iets gevoeld op het moment dat Peter ervan afziet zich bekend te maken? Vier jaar lang was het antwoord een kwestie van interpretatie. Dat is het niet meer: de vierde film beantwoordt de vraag, en hij doet dat met een precisie die de meeste artikelen sinds de release niet correct weergeven.

Het korte antwoord: nee, ze herinnert het zich niet

De spreuk houdt stand. Vier jaar later is de wereld nog altijd vergeten dat Peter Parker bestaat. Wanneer Peter MJ en Ned weer tegenkomt, terug in New York na hun studie, herkent geen van beiden hem — en MJ deelt haar leven inmiddels met iemand anders.

De film gaat verder dan een eenvoudige status quo: hij zet de vraag frontaal op scène. MJ confronteert Peter uiteindelijk met de brief die hij haar geschreven had, die de spreuk uitlegt en wat hun afgenomen werd. Hij legt het uit, zij gelooft hem. Dan verontschuldigt ze zich — omdat ze hem niet kent, en zijn gevoelens niet deelt. Het is de hardste scène van de film, en ze laat geen enkele twijfel over de kern.

De drie toestanden die je vooral niet moet verwarren

Dit is het onderscheid dat alles verandert, en dat vrijwel niemand maakt. De film scheidt chirurgisch drie situaties die de pers permanent op één hoop gooit.

Zich Peter herinneren

Het is het gedeelde verleden herbeleven: de middelbareschooljaren, de reis naar Europa, het appartement, de ruzies, de kussen. Dit vereist dat de herinneringen vanzelf terugkomen. MJ: nee. Er komt geen enkele herinnering boven, op geen enkel moment in de film.

Opnieuw geleerd hebben wie hij is

Het is intellectueel weten, via extern bewijs, dat deze man Peter Parker heet en dat hij iets betekend heeft. MJ: ja. De brief leert het haar, de uitleg van Peter bevestigt het. De spreuk heeft het beleefde verleden vernietigd, niet de mogelijkheid om iets te leren — een essentiële nuance over de werking van de spreuk, en zij wordt de sleutel tot alles wat volgt.

De gemaskerde Spider-Man kennen

Dat is het geval voor heel New York, en voor Ned gedurende de hele film. De held in kostuum is perfect bekend; de man erachter bestaat voor niemand. Ned: uitsluitend dat, tot aan de allerlaatste beelden.

Een artikel dat schrijft “MJ herinnert zich Peter eindelijk” verwart de eerste twee kolommen. Een artikel dat schrijft “MJ weet nergens van” verwart de laatste twee. De film houdt ze alle drie gescheiden, van begin tot eind.

Wat de spreuk van Doctor Strange precies heeft gewist

Laten we het mechanisme herhalen, want het verklaart al de rest. De spreuk wist niet Spider-Man: hij wist Peter Parker. De gemaskerde held blijft bekend, zijn heldendaden blijven in het geheugen, zijn foto's bestaan nog altijd. Het is de man achter het masker die uit het collectieve bewustzijn wordt verwijderd, samen met alle herinneringen die ermee verbonden zijn.

Wat daarentegen niet gewist is, zijn de materiële sporen en de indirecte banden. De voorwerpen blijven bestaan, de documenten ook, en de mensen blijven voor elkaar bestaan. Dat maakt het mogelijk dat een brief, geschreven vóór de spreuk, vier jaar later nog steeds effect heeft. De volledige gevolgen van deze keuze worden in detail besproken in onze balans van No Way Home en in ons dossier over de film.

De valstrik: de dakscène is geen terugkeer van het geheugen

Het is de passage die sinds de release het vaakst verkeerd wordt overgenomen, en dat moet duidelijk gezegd worden. Er is een scène waarin MJ aan Peter bevestigt dat ze zich hem herinnert, hem kust, en eist dat hij zijn masker afzet. Veel verslagen citeren dit als bewijs dat de spreuk het begaf.

Dat is onjuist. MJ is op dat moment bezeten door de telepaat uit de film — degene van wie we de rol uitspitten in ons dossier over het personage van Sadie Sink. Het is niet MJ die spreekt, en de film bevestigt dat zelf meteen daarna: ze verklaart geen enkele herinnering aan die episode te hebben.

Dit geheugengat heeft trouwens een precieze verhaaltechnische functie. Pas wanneer hij haar hoort zeggen dat ze zich niets herinnert, begrijpt Peter dat een ander personage tegen hem gelogen heeft door te beweren ook bezeten te zijn geweest. De scène is dus geen sentimentele aanwijzing: het is een onderzoeksaanwijzing.

Ned volgt Spider-Man, niet Peter Parker

Het geval Ned Leeds wordt van allemaal het slechtst naverteld, en het verdient dat we erbij stilstaan. Omdat hij zich de geheime identiteit van zijn beste vriend niet meer herinnert, is Ned geobsedeerd geraakt door de gemaskerde wreker. Hij heeft een app gebouwd die de verschijningen van Spider-Man door heel New York in kaart brengt, om te achterhalen of het wel toeval was dat deze held zijn leven en dat van zijn klasgenoten redde.

In andere woorden, die beruchte Spider-Tracker is niet het instrument van een vriend die zijn maatje in het oog houdt. Het is het instrument van een fan die een onbekende opspoort en diens identiteit probeert af te leiden. En daar speelt zich de interessantste ommekeer van de film af: de tracker is het bewijs dat de spreuk standhoudt, niet het bewijs dat ze gevallen is. Als Ned het zich herinnerde, zou hij geen enkele reden hebben om te zoeken.

De twee deuren die de film op een kier zet zonder ze te openen

Was de zaak beslecht, dan viel er niets meer toe te voegen. Maar de film eindigt op twee beelden die door niets worden verklaard, en dat maakt de ontknoping boeiend in plaats van definitief.

De ketting op het dak

MJ verschijnt voor het laatst op het dak van de Midtown-middelbare school — exact de plek van hun scène uit No Way Home — terwijl ze de Black Dahlia-hanger vasthoudt die Peter haar in de vorige film had gegeven. Twee elementen waarvan ze zich verondersteld wordt niets te herinneren. Niemand reageert, geen enkele repliek begeleidt het shot.

De handdruk van Ned

In de laatste momenten vóór de aftiteling doet Ned spontaan de geheime handdruk die hij op de middelbare school met Peter deelde, en laat hij daarna een vragend “Peter?” vallen. Ook hier stopt de film abrupt. Geen uitleg, geen bevestiging.

Deze twee shots stellen dezelfde hypothese zonder ze ooit te bevestigen: de spreuk heeft misschien de herinneringen gewist zonder de reflexen en de gehechtheden te wissen. Het is elegant, het is frustrerend, en het is duidelijk opzettelijk.

Wat je niet kan beweren, ondanks wat er rondgaat

Verschillende beweringen gaan rond sinds de release zonder de toets van de verificatie te doorstaan. De spreuk is niet opgeheven, niet gebroken, niet ongedaan gemaakt: er is geen tegenspreuk, geen collectief ontwaken, geen verklaring in die zin. Niemand zegt ook dat MJ zou liegen — dat is een interpretatie van critici afgeleid van het shot met de ketting, geen element van de film.

Eén foutieve zin circuleert bijzonder hardnekkig, tot in de automatische samenvattingen van zoekmachines toe: die beweert dat een ander personage zou aarzelen wanneer het Spider-Man “ik ben het, Peter” hoort zeggen, wat zou bewijzen dat de amnesie niet volledig is. De redenering rammelt — de veronderstelde aarzeling zou een heel ander personage dan MJ betreffen — en het moment zelf wordt maar door één geïsoleerde bron gemeld.

Ten slotte zijn de journalisten het zelfs niet eens over wat het scherm van de tracker in de slotscène letterlijk weergeeft: sommigen lezen er een naam, anderen een eenvoudige vermelding van de gemaskerde held. Dat is echter beslissend om de vraag te beslechten. Het volledige detail van deze sequentie wordt uitgeplozen in onze analyse van de post-creditsscène. Bij zo'n bediscussieerd onderwerp is een onvolledig antwoord beter dan een verzonnen antwoord.

De cafészene, vier jaar later herbekeken

We moeten terug naar dat slotbeeld van No Way Home, want het leest nu anders. Peter stapt het café binnen, staat op het punt zich bekend te maken, kruist de blik van MJ die hem niet herkent — en ziet ervan af. Destijds leende de scène zich voor alle lezingen: misschien had ze toch iets gevoeld, misschien was heropbouw mogelijk.

De vierde film sluit die hypothese langs boven af. Niet alleen had MJ niets gevoeld, Peter liet ook vier jaar voorbijgaan zonder ooit een nieuwe poging te wagen. Wat de caféscène toonde als een aarzeling van één moment, was in werkelijkheid een definitief besluit, en het nieuwe verhaal laat zien wat dat kost: een man die zichzelf tot zwijgen heeft veroordeeld en ontdekt dat je op zo'n verzaking niet zomaar terugkomt.

Dat is waarschijnlijk wat de confrontatie in de nieuwe film zo doeltreffend maakt. Peter mist geen enkele kans: hij krijgt er vier jaar later een terug, en ontdekt dat ze niet meer voldoende is. Het offer van No Way Home was geen uitstel, het was een verlies. Het portret van deze geïsoleerde man wordt uitgewerkt in onze ontleding van de Peter Parker uit de film.

MJ wordt niet gereduceerd tot de rol van herinnering

Eén misvatting verdient correctie: het personage wordt niet gedegradeerd tot sentimentele schim. Ze staat als tweede vermeld op de aftiteling, meteen na Tom Holland, en ze handelt in het verhaal. Peter brengt haar in veiligheid, en juist door de uitrusting waarover hij beschikt te combineren met de intuïtie van MJ slaagt hij erin zijn inhibitoren af te maken.

Na de confrontatie nodigt ze hem bij haar thuis uit en brengt hij tijd door met haar en Ned. Dat is geen romantisch weerzien, het is een vriendschap die van nul herstart — wat misschien moeilijker te schrijven is, en zeker juister. Het volledige gevoelsparcours van het personage wordt geschetst in ons dossier over haar invloed, en het contrast met de andere vrouwelijke figuren uit de saga in onze vergelijking tussen Gwen Stacy en Mary Jane.

Kan ze op een dag haar geheugen terugkrijgen?

Niets sluit het uit, en de film zorgt ervoor geen enkele deur dicht te doen. De mechaniek van de spreuk laat nu al toe dat je iets opnieuw leert : MJ toont dat aan met de brief. Er is dus geen absolute hindernis voor een toekomstig verhaal om de volgende stap te zetten.

Maar er is niets aangekondigd, en je moet oppassen voor scoops die het tegendeel beweren. Wat de film vastlegt, is een stand van zaken na vier jaar, geen belofte. Wie dit hoofdstuk in het geheel wil plaatsen, vindt de nodige referentiepunten in onze gids over wat je vooraf gezien moet hebben, en het portret van deze geïsoleerde Peter in onze ontleding van de held van de film.

Waarom dit einde zo goed werkt

Omdat het de makkelijke weg weigert. Het zou eenvoudig geweest zijn om de herinneringen te laten terugkeren en een ontroerend weerzien te bieden; de film kiest ervoor om het verlies te handhaven en er zijn onderwerp van te maken. Peter krijgt het beste wat hij kon hopen — geloofd worden — zonder te krijgen wat hij echt wilde, herkend worden.

Dat is consistent met wat het personage al sinds 1962 is: iemand die altijd maar half wint. En dat maakt de twee slotshots zo doeltreffend — ze maken het offer niet ongedaan, ze suggereren alleen dat het misschien niet perfect hermetisch was. Om verder te gaan, onze synthese van de kritische ontvangst en de inventaris van alle keren dat Peter ontmaskerd is belichten de plaats van deze episode in het traject van het personage.

In de shop bundelt de selectie Brand New Day de stukken die aan de film gelinkt zijn, terwijl de figuren, de posters, de T-shirts en de accessoires de hele saga bestrijken.

Veelgestelde vragen

Weet MJ aan het einde van de film wie Spider-Man is?

Ze weet dat Spider-Man Peter Parker heet, omdat de brief het haar heeft geleerd en hij het haar heeft bevestigd. Ze herinnert zich daarom nog niet hun geschiedenis. Weten en zich herinneren zijn twee verschillende dingen, en precies daar plaatst de film zijn emotie.

Is de spreuk van Doctor Strange opgeheven?

Nee. Geen tegenspreuk, geen collectief ontwaken, geen ongedaanmaking. De film ondervraagt de reikwijdte van de spreuk maar maakt hem nooit ongedaan. Wie het tegendeel schrijft, gaat verder dan wat de film toont.

Heeft Ned zijn geheugen teruggekregen?

De film zegt het nooit. Het hele verhaal lang kent hij alleen de gemaskerde held, en zijn app dient er juist toe om diens identiteit te proberen te achterhalen. De slothanddruk en het “Peter?” dat erop volgt suggereren iets zonder iets te bevestigen: de vraag blijft bewust open.

Waarom werkt de brief als de spreuk alles heeft gewist?

Omdat de spreuk de herinneringen wist, niet de materiële sporen. Een document geschreven vóór de spreuk blijft bestaan en leesbaar. Dat is het gebrek dat de film uitbuit: je kan via extern bewijs opnieuw leren wat je je van binnenuit niet meer kan herinneren.

Eindigen Peter en MJ samen?

Nee. De film eindigt op een vriendschap die opnieuw begint, niet op een hersteld koppel. MJ deelt haar leven aan het begin van het verhaal met iemand anders, en niets in de ontknoping stelt hun relatie voor als hersteld.